مدیریت | عضویت امروز: ۱۳۹۸ جمعه ۲۸ تير
نشست هنرمتعالی

  



مشروح اخــــبار
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
پایگاه هنر متعالی:
 نگاهی دیگر به مسئله طراحی لباس
در تمدن اسلامی صرف استفاده از یک سری نقوش، خواه اسلامی، خواه ایرانی یا ترکیبی از این دو باعث نمی شود به آن برپسب اسلامی بزنیم.
دیر زمانی است مسئله طراحی لباس در جامعه ما پررنگ شده است. هم به دلیل مسائل خاص هنری و هم بخاطر دیگر اتفاقات مهمی چون ناتوی فرهنگی، فرآیندهای هویتی تمدن ایرانی – اسلامی و دیگر مسائل مانند نیازهای هنری – اقتصادی و مهم‌تر از آن، هیچ تمدن و جامعه‌ای بدون پوشش و لباس نیست. و همین مسئله می‌رساند که مسئله طراح لباس در گذشته هم بوده است و نیاز آینده هم هست.
اما امروز، ما با فضای خاص‌تری روبرو هستیم. حتی اگر بخواهیم به این مسئله بدون در نظر گرفتن استراتژی های هنری – اجتماعی نگاه بیندازیم باز هم طراحی لباس چیز کمی نیست. چرا که لباس، یکی از پرمصرف ترین کالاهای انسان است و اسلام هم به این مقوله پرداخته است.
طراحان صنعتی، گرافیست ها، تایپوگرافیست ها و بسیار دیگر از اهالی هنر به این وادی وارد شده اند و تجربه هایی را رقم زده اند. آنها از مبناهای مختلفی در این استفاده کرده اند. طرح های متعلق به ایران باستان، نقوش اسلامی و اسلیمی، رنگ مایه های مختلف، ترکیب هنرهای گوناگون مانند خوشنویسی و نقاشی با یکدیگر و یا ترکیبی از همه این موارد و اضافه کنید چندین حرکت خلاقانه مختلفی که در این زمینه رخ داده است.
اما فارغ از کیفیت هنری و اثرگذاری اجتماعی این تجربه ها و آثار، از نظر من یک مسئله مغفول مانده است. مفهوم فلسفی لباس در اسلام. لباس برای فرد مسلمان مانند یک غیرمسلمان نیست. لباس فرد مسلمان، ورای جنسیت، پوشش است و حجاب. تأکید اسلام بر مسئله دوری از لباس شهرت، یکی از مصادیقی است که عمق نگاه اسلام را می رساند.
البته این چنین حرف هایی به معنایی مخالفت با زیبایی و محکوم کردن پیروانش به خلق یک فضای خشک و یک دست نیست. احترام اسلام به عرف هر جامعه در زمینه پوشش در جای جای تاریخ فرهنگ و تمدن مسلمانان جاری و ساری است. یکی از نمونه های بارز آن، مسئله چادر است. چادر پوششی است اصیل جامعه ایرانی که اسلام نه تنها آن را کنار ننهاد که با روی باز آن را پذیرفت و دیگر جوامع مسلمان هم با تغییراتی متناسب با فرهنگ خود آن را استفاده کرده اند و می کنند. تکثرگرایی معرفتی اسلام در کنار مسائل هنر اسلامی که از میان آن ها می توان به حدیث معروف خدا زیباست و زیبایی را دوست دارد اشاره کرد کارکردهای عرفانی – هنری مختلفی دارد.
از دیدگاه شریعت اسلامی، لباس حجاب است و مانع نگاه های هرزه و زهرآلود. پس در این میان ابتدا مهم است که طراح لباس یا گرافیست یا هر کس دیگر به گونه ای به طراحی لباس بپردازد که پوشش فرد مسلمان باعث شهرت، جلب توجه کاذب برای دیگران و خودنمایی نشود. مسئله طرح و رنگ فرع بر این مسئله قرار دارد. چه بسا که لباسی از نقوش اسلامی استفاده کرده است اما کارکرد اولیه آن، جلب توجه است و بیشتر از آنکه پوشش باشد ویترین نگاه محرم و نامحرم است.
در تمدن اسلامی صرف استفاده از یک سری نقوش، خواه اسلامی، خواه ایرانی یا ترکیبی از این دو باعث نمی شود به آن برپسب اسلامی بزنیم.
لباس فرد مسلمان، چیزی بیشتر از یک طرح ظاهری است. اعتقاد اسلام به اینکه لباس پیروانش چیزی بیشتر از چند تکه پارچه و نخ و ... است و بیشتر از جسم باید بر روح اثر بگذارد. در کنارش، باید به مسائل فقهی آن نیز پرداخت. چرا که نیازمند یک تغییر جدی در مسئله طراحی لباس است. مطمئناً مسئله اثرگذاری و بکر بودن این مقوله در جامعه کنونی ایرانی – اسلامی ما غیرقابل انکار است.
نویسنده: مسعود آذرباد
تهیه و تنظیم: سایت هنر متعالی
تاريخ: ۱۳۹۴/۹/۲۵

کلیه حقوق سایت متعلق به هنر متعالی می باشد.
کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.