مدیریت | عضویت امروز: ۱۳۹۹ يکشنبه ۱۹ مرداد
نشست هنرمتعالی

  



مشروح اخــــبار
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 سينماي ديني مي تواند برگ برنده سينماي ايران باشد
به بهانه برگزاري جشنواره فيلم ديني «رويش» در مشهد
هنوز تا رسيدن به سينماي ديني آرماني فاصله داريم شهر مشهد ازروز جمعه، ميزبان هفتمين جشنواره فيلم ديني «رويش» شده است. برگزاري اين جشنواره فرصت ديگري را فراهم مي آورد تا سينماگران، صاحب نظران، کارشناسان و دوستداران سينما گردهم آيند و با تماشا و نقد و بررسي آثار اين جشنواره، زواياي پنهان و پيداي سينماي ديني را نقد و بررسي کنند. در مدت برگزاري جشنواره فيلم رويش جداي از نمايش آثار گوناگون کوتاه، مستند، پويانمايي و داستاني ايراني و خارجي از فيلم سازان نسل هاي مختلف، برگزاري جلسات و نشست هاي نقد و بررسي و حضور سينماگران و منتقدان، آن چه بيشتر مدنظر برگزار کنندگان و کارشناسان اين جشنواره قرار مي گيرد ، بحث و بررسي در خصوص ماهيت سينماي ديني است. سينمايي که براي ارائه تعريفي مناسب و جامع از آن هرساله نشست ها، جشنواره ها، محافل سينمايي و کنگره هاي مختلف برگزار مي شود. اما چنين به نظر مي رسد بين آن چه به عنوان اهداف اين گونه ضيافت هاي سينمايي تعريف شده و آن چه هست، فاصله بسياري وجود دارد. زيرا با وجود برگزاري چند دوره از جشنواره رويش و گنجاندن مقوله سينماي ديني در بخش هاي مختلف جشنواره هايي چون فيلم فجر، دفاع مقدس، سينما حقيقت، فيلم کيش، فيلم شهر، جشن هاي خانه سينما، رشد وجشنواره امام رضا(ع)، هنوز کارشناسان، کارگردانان، دست اندرکاران سينمايي، منتقدان و حتي تماشاگران در ارائه تعريفي دقيق، جامع، مناسب و آرماني از سينماي ديني به اتفاق نظر نرسيده اند. سينمايي که با در نظر گرفتن شاخصه ها و ويژگي هاي ارائه شده و نيز مضامين بسياري از آثار سينمايي گستره وسيعي را دربر مي گيرد. خلق اثر ديني فاخر در گرو تعريف جامعي از سينماي ديني است بدون ترديد در سال هاي اخير بسياري از فيلم سازان با پرداختن به نمادها و مناسک ظاهري دين و به تصوير کشيدن مفاهيم ديني و اخلاقي، تلاش داشته اند تا در وادي سينماي ديني گام نهند. اما با استناد به تعاريف متفاوتي که از سوي منتقدان، تماشاگران و حتي فيلم سازان ارائه شده است، برداشت بيشتر آ ن ها از سينماي ديني با يکديگر همخوان نبوده است. تا زماني که تعريف مناسب، دقيق و جامعي از سينماي ديني ارائه نشود، نمي توان به خلق يک اثر ديني فاخر در عرصه سينماي ايران اميدوار بود. بي شک سينماي ديني هم چون سينماي دفاع مقدس مي تواند گونه اي مستقل، شناسنامه دار و با هويت، در عرصه سينماي ايران و معرف فرهنگ ايراني و اسلامي در سطح جهان باشد. سينمايي که هم مخاطب انبوه را به سالن هاي سينما بکشاند و هم در سطح جهان خوش بدرخشد. بسياري از آثار کلاسيک تاريخ سينماي جهان در گونه سينماي ديني ساخته شده و به جاودانه هاي سينما پيوسته اند اما متاسفانه سينماي ايران جز معدود آثار انگشت شمار، نتوانسته است از گنجينه دين توشه اي مناسب با خود همراه کند. اگر چه تلاش سينماگران با ساخت آثاري ديني چون «ايوب پيامبر»، «يوسف پيامبر»، «بشارت منجي» ،«ملک سليمان» و ... تحسين برانگيز است، اما بايد اذعان کرد با توجه به مفاهيم مذهبي، داستان هاي ديني، حکايات اخلاقي، قصص قرآني و آموزه هاي مذهبي که حکم گنجينه هاي تمام ناشدني را دارند، متاسفانه سينماي ايران هنوز نتوانسته است به گونه اي شايسته و بايسته از اين مرواريد هاي صيد نشده بهره لازم را ببرد و به خلق آثار فاخر ديني بپردازد که جايگاه مناسبي در سطح جهاني نيز داشته باشد. در عرصه سينماي ديني کم کاري کرده ايم ضعف فيلم نامه، کمبود تجهيزات سينمايي مدرن و به روز، لحاظ کردن ويژگي هاي ساختاري و تکنيکي کافي و مناسب، محدوديت هاي فيلم نامه نويسان، اعمال نظارت هاي سليقه اي و حضور کم رنگ صاحب نظران و کارشناسان حوزه دين در عرصه سينما، سبب شده است شمار توليدات سينماي ديني تاثيرگذار و شايسته اندک باشد و به مرز مطلوب و آرماني نرسد. اما با اين وجود کم نيست آثاري که با دستمايه قرار دادن آموزه هاي ديني چون اخلاق، ايثار، فداکاري، نوعدوستي، شهامت، انتظار، مهرباني، دوستي، رستگاري، ايمان و ... در چرخه توليدات سينماي ديني قرار گرفته و با درخشش در جشنواره هاي داخلي و خارجي، برگ هاي برنده سينماي ديني به شمار مي آيند. فيلم هايي چون «زير نور ماه»، «اين جا چراغي روشن است»، «تولد يک پروانه»، «پدر»، «خيلي دور خيلي نزديک»، «باغ هاي کندلوس»، «کافه ترانزيت»، «شوکران»، «زير پوست شهر»، «رقص در غبار»، «شهرزيبا»، «مهمان مامان»، «ميم مثل مادر»، «به نام پدر»، «کيميا»، «دفتري از آسمان»، «گيلانه»، « خانه اي روي آب»، «بوي کافور عطر ياس»، «بانو»، «آلزايمر»، «قدمگاه»، «مهر مادري»، «يک تکه نان»، «طلا و مس»، «بيدمجنون»، «زينت»، «نرگس»، «مارال»، «ابر و آفتاب»، «باشو غريبه کوچک»، «روبان قرمز»، «جدايي نادر از سيمين» و ... اما از کنار اين حقيقت نيز نبايد به سادگي گذشت که با وجود توليد اين آثار، باز هم در عرصه سينماي ديني کم کاري کرده ايم.رسيدن به سينماي ديني آن هم با هويتي مستقل و باورپذير، در گرو حمايت مسئولان، دلگرم نمودن کارگردانان و فيلم نامه نويسان و توجه لازم و کافي به زيرساخت هاي اين گونه سينمايي است. تاکنون همواره براي بحث و بررسي و نقد و ارزيابي سينماي ديني جشنواره ها و نشست هاي مختلف برگزار شده است، اما اين نکته را به فراموشي سپرده ايم که اگر در پي فيلم ديني هويت مند، مطلوب و کيفي هستيم، تا چه حد ويژگي هايي چون استقبال مخاطبان، واکنش منتقدان، نگرش واقع بينانه و کارشناسانه را در اين آثار لحاظ کرده ايم.اگر مفاهيم در همه گونه هاي سينمايي از اجتماعي گرفته تا سياسي، دفاع مقدس، تاريخي و کودک به لحاظ نظري و عملي مبتني بر دين و آموزه هاي ديني باشد، اثري ديني خلق شده است. اما بي ترديد تا رسيدن به يک سينماي ديني فاخر و ارزشمند که هم براي مخاطب داخلي و هم تماشاگر جهاني جذاب و تاثيرگذار باشد، فاصله زيادي را بايد پشت سر گذاشت. آثار سينماي ديني نبايد فقط رنگ و لعاب ديني داشته باشد در هجوم بي امان تبليغات رسانه هاي غربي براي کم رنگ کردن باورها، ارزش ها، آرمان ها و آرايه هاي ديني، سينما به عنوان رسانه اي تاثيرگذار و جهاني، اين توانمندي را دارد که با به تصوير کشيدن مضامين ديني و اخلاقي، هم چون آب سردي بر اين آتش باشد. بي شک چنان چه زمينه لازم براي فعاليت کارگردانان صاحب نام و صاحب سبک و فيلم سازان جوان و مستعد فراهم شود،آنها اين توانايي را دارند که از تمامي ظرفيت هاي موجود در جامعه اسلامي، ايراني براي ساخت فيلم هاي ديني به گونه اي تمام و کمال و شايسته و بايسته بهره ببرند. تجربه نشان داده است سينماي ديني و آثاري که در عرصه اين گونه سينمايي توليد شده اند، توانايي لازم را براي جذب مخاطب دارند . استقبال از فيلم هايي چون «ملک سليمان»، «طلا و مس»، «زير نور ماه»، «مريم مقدس» و ... گواه اين ادعاست. با وجود تمام محدوديت هاي فني و کمبود فناوري هاي روز در عرصه سينماي ديني، مي توان با ساده ترين ابزار و تجهيزات، اخلاقي ترين و تاثيرگذارترين فيلم هاي ديني را ساخت. هم چنين با مشارکت و حضور صاحب نظران ديني به ويژه در بخش تحقيقات و نگارش فيلم نامه، مي توان از سينما به عنوان بهترين و گوياترين زبان براي تبليغ بهره گرفت. آثار سينماي ديني نبايد صرفا رنگ و لعاب ديني داشته باشند بلکه باورپذير بودن آن ها براي مخاطب و همذات پنداري تماشاگر با اين آثار، از مهم ترين و اساسي ترين ويژگي هاي يک فيلم ديني تاثيرگذار است. متاسفانه با توجه به شرايط موجود، سياستگذاران سينمايي کمترين وقت و سرمايه را، صرف تحقيق، نگارش و کارگرداني يک فيلم ديني مي کنند. شايد به دليل نبود تعريف جامع و مدرن و اطلاق اثر ديني به هر فيلم در هر گونه اي، سبب شده است برخي توليدات سينمايي منتسب به سينماي ديني، در ورطه شعارزدگي و سطحي نگري گرفتار شوند. جشنواره رويش بايد به حرکتي جريان ساز تبديل شود بي ترديد سينماي ديني ما نياز به آسيب شناسي دارد. زيرا در اين صورت حلقه پيوند ميان صاحب نظران ديني و کارشناسان سينمايي پديدار مي شود. با آسيب شناسي سينماي ديني مي توان به نقاط ضعف، کاستي ها، امتيازات، نقاط قوت، بايدها و نبايدها و اماها و اگرها و سايه روشن هاي فيلم هاي ديني پرداخت و براي تقويت بدنه سينماي ديني از آ ن ها بهره گرفت. ترسيم چارچوب هاي مشخص براي کاستن ابهامات، رسيدن به يک نقطه مشترک ميان سينما و دين و تدوين الگوي سينماي ديني ضرورت هاي انکارناپذيري است که تحقق آن، در گرو آسيب شناسي سينماي ديني است. سينماي ديني تنها با برگزاري جشنواره ها و نشست هاي سينمايي، به هويت دست نمي يابد. اين جشنواره ها از جمله جشنواره «رويش» صرفا نبايد با يک افتتاحيه آغاز و با يک اختتاميه به پايان برسد. جشنواره «رويش» و رويدادهاي سينمايي که داعيه حمايت، پرورش و تعالي سينماي ديني را دارند، بايد به حرکتي مستمر و جريان ساز تبديل شوند. اگر اين نگرش بر ماهيت جشنواره هايي چون جشنواره «رويش» و نحوه برگزاري آن ها غالب شود و نهادها و سازمان هاي فرهنگي، دست اندرکاران سينمايي و مسئولان اين گونه جشنواره ها، در پرورش و تربيت نگاه عميق به مقوله دين و سينماي ديني بکوشند، مي توان به چشم انداز اين جشنواره ها اميد داشت. وگرنه سينماي ديني صرفا محدود به برگزاري يک جشنواره، يک افتتاحيه، يک نکوداشت، نمايش شماري از توليدات سينمايي ،برگزاري چند نشست تخصصي و يک اختتاميه خواهد شد. باز پرده فرو مي افتد و اين حکايت سال ديگر نيز هم چنان تکرار خواهد شد. سينماي ديني زماني به پويايي، تعالي، شکوفايي و بالندگي مي رسد که مقطعي نباشد. تجربه نشان داده است اگر سينماي ديني محدود و محصور به جشنواره ها و رخدادهاي سينمايي شود، نه تنها پيامد خوشايندي به همراه نخواهد داشت بلکه همان کورسوي اميدي را هم که در اين شرايط وانفساي سينماي ايران به فيلم هاي ديني مي رود، کم فروغ تر خواهد کرد. اين يعني فراموشي تدريجي سينماي ديني. سينمايي که مي تواند برگ برنده سينماي ايران و معرف فرهنگ ايراني و اسلامي در جهان باشد. در اين ميان آن چه مي ماند تنها دريغ و حسرت فرصت هايي است که به سادگي از دست رفته است!
تاريخ: ۱۳۹۰/۸/۶

کلیه حقوق سایت متعلق به هنر متعالی می باشد.
کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.