مدیریت | عضویت امروز: ۱۳۹۹ پنج شنبه ۷ اسفند
نشست هنرمتعالی

  



مشروح اخــــبار
ارسال به دوستان  نسخه چاپی
 نقش هنر در فرایند مهندسی فرهنگی
همایش نقش هنر در مهندسی فرهنگی با حضور دکتر سیدمحسن فاطمی، استاد روانشناسی و ارتباطات دانشگاه های کلمبیا و هاروراد و صاحب مقالاتی در زمینه هنر و رسانه هفدهم تیرماه در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد

برنامه ریزی فرهنگی نیازمند ترکیب آگاهانه عوامل شناختی و بسترسازی تجربی است /در مهندسی فرهنگی نیازمند گذر از اطلاعات به سمت حکمت و دانش هستیم

استاد دانشگاه هاروارد، نداشتن پروژه بلندمدت در حوزه های فرهنگی هنری را از چالش های مهم جهان اسلام دانست و گفت: در برنامه ریزی فرهنگی و هنری نیازمند یک ترکیب آگاهانه از عوامل عقلی و شناختی و بسترسازی هیجانی و احساسی هستیم زیرا تا زمانی که ذهن تجربی فرد متقاعد نشود نمی توان زمینه های فرهنگی ایجاد کرد.

به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، نخستین همایش نقش هنر در مهندسی فرهنگی با حضور دکتر سیدمحسن فاطمی، استاد روانشناسی و ارتباطات دانشگاه های کلمبیا و هاروراد و صاحب مقالاتی در زمینه هنر و رسانه هفدهم تیرماه در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.

دکتر فاطمی، در این همایش اظهار داشت: دو فرآیند ذهنی در ارتباط با موضوع تبلیغات و مهندسی فرهنگی می تواند مورد بررسی قرار گیرد؛ نخست ذهن عقلی که منظور از آن ذهنی است که فرایند یادگیری آن به وسیله استدلال و برهان و زمینه های شناختی مبتنی بر قیاس شکل می گیرد و دوم ذهن احساسی و تجربی که در مهندسی فرهنگی بسیار موردتوجه قرار می گیرد.

وی افزود: یکی از دلایلی که در پروژه های هنری، تبلیغاتی و آموزشی با نقصان و کاستی رو به رو می شویم و حتی بعضا نتیجه عکس هم می گیریم این است که برنامه ریزی فرهنگی، هنری و تبلیغاتی ما صرفا ذهن عقلی را مخاطب قرار داده است لذا در فرآیند اقناع صرفا روی ذهن عقلی تأثیر خواهد گذاشت نه ذهن هیجانی در حالی که برنامه های تأثیر گذار برنامه هایی هستند که در کنار فرآیند عقلی مولفه های اثرگذاری روی ذهن تجربی را نیز لحاظ کنند.

فاطمی با بیان اینکه ذهن احساسی تا حد زیادی با زمینه های خودآگاه و نیمه خودآگاه مربوط است ابراز داشت:

وقتی می خواهید تأثیر بگذارید نخستین عامل این است که توجه مخاطب را جلب کنید سپس مشکل و دغدغه او را دریافته و راه حل، تصویرسازی و فراخوان برای عمل ارائه دهید.

استاد دانشگاه هاروارد با اشاره به آیه «کونوا دعاة الناس بغیر السنتکم..»  ادامه داد: این آیه نشانه این است که صرفا متقاعد شدن ذهن عقلی کافی نیست بلکه ذهن تجربی و احساسی هم باید متقاعد شود زیرا بسیاری از گریزها و ممانعت ها به خاطر این است که ذهن هیجانی و تجربی با طوفان هایی برخورد می کند که مانع محسوب می شود و لذا فرد به جای توجه به یک موضوع گریز از آن را پیشه می کند.

 وی خاطرنشان کرد: ریشه مهم روانشناختی در حرکت تبلیغی انبیا و اولیا و نیز احادیثی که بر تعاملات درون فردی و بین فردی تأکید دارند، توجه به ذهن تجربی است زیرا تا زمانی که این ذهن متقاعد نشود نمی توان زمینه های فرهنگی ایجاد کرد.

فاطمی تصریح کرد: مکانسیم توجه به ذهن تجربی و عاطفی نیز بسیار مهم است، اگر هنر را ابراز و بیان هیجان ها معنا کنیم که در واقع بیان عاطفی واقعیت ها در ابعاد مختلف در هنر( به عنوان کلی مشکک) قرار می گیرد، تأثیرات بسیار عمیق هنر روی ذهن تجربی قابل شناسایی خواهد بود.

این استاد دانشگاه یادآور شد: در بستر مهندسی فرهنگی، تسهیل کننده هایی که صرفا روی زمینه های عقلی به فعالیت می پردارند نهایتا ما را به مغالطه ای با الفاظ هدایت خواهد کرد که تکرار آن تنها ترنمی را برای ذهن عقلی ایجاد می کند ولی عملا در حوزه های کابردی نتیجه نمی دهد.

وی گفت: به عنوان مثال در روایات بسیاری روی ارتباط تأکید شده است اما این مساله در حوزه های کابردی اجتماعی ما پیاده نشده است زیرا در طراحی و اجرای این مفاهیم به صورت کابردی تلاش نکرده ایم و فعالیت ما در این موراد صرفا در حوزه ذهن عقلی بوده است.

فاطمی ادامه داد: اگرامروز هالیوود در ابعاد گوناگون در جهان تأثیرگذار است به این دلیل است که از مولفه هایی استفاده کرده که در کنار ذهن عقلی به ذهن تجربی هم بسیار عمیق پرداخته و در کنار این چند عامل خود را شکوفا کرده است.

وی بیان داشت:  یکی از این مولفه ها این است که ابزار رساندن پیام می تواند از خود پیام مهمتر باشد، ابزار باید متناسب با پیام باشد تا محتوای آن را زیر سوال نبرد چه بسا شاهد هستیم در دنیا پیام هایی با محتوای سخیف با ابزارهای و بسته بندی هایی ارائه می شود که بسیار نافذ است.

استاد دانشگاه بریتیش کلمبیا تصریح کرد: مهمترین مساله این است که در مهندسی فرهنگی به مولفه های پیام رسانی، هیجانی و عاطفی و استفاده مناسب از آن توجه کابردی داشته باشیم، متاسفانه گاها بسیاری افراد صرفا به یک محاکاة کورکورانه دست زده و ابزارها را از بیرون گرفته و بدون توجه به مولفه های درونی و بومی و ارزش هایی که همراه آن بسترهای بیرونی است صرفا به تأسی از آن پرداخته اند.

وی با تأکید براینکه در مهندسی فرهنگی نیازمند گذر از اطلاعات و دارایی ها به سمت حکمت هستیم خاطرنشان کرد: امروز جهان مملو از اطلاعات است اما این اطلاعات کاربردی و عملی نمی شود زیرا دانش، کاربردی کردن اطلاعات است، اطلاعات باید به دانایی تبدیل شود و سپس به قضاوت و حکمت برسد.

فاطمی افزود: اگر خلاقیت را از مقسم های مهم هنر و خلاقیت را در کنار سیطره آشنا در نظر بگیریم معنای عملی آن این است که در برنامه ریزی فرهنگی و هنری نیازمند یک امتزاج آگاهانه هستیم که در کنار تکیه بر عوامل شناختی و مرتبط با آن بتوانیم بسترسازی هیجانی و احساسی داشته باشیم.

وی گفت: یکی از مهمترین ویِژگی های مدل های اقناع و اثرگذاری در دنیای امروز، کانالیزه کردن مولفه های مرتبط با زمینه های هنری در سطح هیجانی است بنابراین می توانیم این مساله را در سه بستر کلامی،‌ دیداری و آگاهی مطرح کنیم، مهم است که عوامل آوایی، کلامی و دیداری را در بسترهای بومی و محلی خودمان با توجه به ذهن عاطفی و هیجانی شناسایی کرده و مصادیق این سه بعد را در حوزه های عملی پیدا کنیم.

وی با بیان اینکه در بسترشناسی ایده ها و زمینه های غربی بایستی به مولفه هایی که در آفرینش نحله ها تأثیر داشته اند نظر جامع و عمیق تری داشته باشیم اظهار داشت: ما نیازمند تعریف عمیقی از استراتژی در حوزه های مختلف فرهنگی و هنری و تعریف یک پروژه هستیم؛ مشکل جهان اسلام از زمان جمال الدین اسدآبادی تاکنون، نداشتن پروژه است، با اینکه در این برهه کارهای خوب زیادی انجام شده اما چون پروژه بلندمدتی در نظر گرفته نشده در عمل کاربرد بسیار عمیق نداشته است.

استاد دانشگاه هاروارد با اشاره به این روایت از امام رضا(ع) که بزرگی انسان به بزرگی اندیشه اوست ابراز داشت: دست اندرکاران امور فرهنگی تبلیغی با الهام از این حدیث می توانند اثرات بزرگی در ایده پردازی و نوآوری در این امور داشته باشند.

وی تأکید کرد: از مهمترین زمینه های خلاقیت، گسستن از فعلیت های تثبیت شده است، در تعریف پروژه های فرهنگی باید دو ذهن عقلی و تجربی را خوب شناخته و مولفه های کاربردی تعریف کنیم که در ابعاد عملی در بخش های فردی و اجتماعی مثمر ثمر باشند.

فاطمی در پایان خاطرنشان کرد: برنامه ریزی فرهنگی بدون ولایت ائمه اطهار(ع)  امکان پذیر نخواهد بود

 هدف هنرمند باید متعالی باشد/ تنها هنر متعالی در مهندسی فرهنگی اثرگذار است

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه وظایف هنری هنرمندان جدا از مسائل اعتقادی شان نیست گفت: مهندسی فرهنگی یعنی هنر به عنوان مکانیزمی برای ایجاد رفتار موثر دینی در نهاد مخاطب مورد استفاده قرار گیرد.

به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی دکتر علیرضا باوندیان، عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی در نخستین همایش نقش هنر در مهندسی فرهنگی اظهار داشت: در تعریف هنر دیدگاه ها و نظرات مختلفی وجود دارد و هرکس تعریفی ارائه می دهد به گونه ای این تعاریف بعضا متناقض است.

وی افزود:‌ در گستره فرهنگ مکتوب فارسی هیچ گاه از هنر به عنوانی که امروز یاد می کنند، نام برده نشده

و اساس معنای هنر به معنای «Art» (مهارت خلاق) امروزی نبوده است، در واقع پس از پذیرش شتابزده مفاهیم ارزشی مدرنتیه بود که متاسفانه این واژه را به جای هنر گذاشتیم و نتایج خاص آن را هم می بینیم .

 باوندیان به جایگاه هنرمندان در گذشته اشاره و تصریح کرد: هنرمند یعنی کسی که آراسته به فضایل انسانی و دور از رذایل بشری است لذا به گفته شاعر در هر مجلسی قدر می دید و بر صدر می نشست اما در دوران جدید به جای صنایع مستظرفه واژه پرشکوه هنر را گذاشته ایم.

عضو انجمن بین المللی علمی ایران شناسی ادامه داد: معماران و هنرمندان در گذشته به هیچ وجه غایت هنر را در خود هنر جستجو نمی کردند و گمنامان نام آور و مستغرق در عشق خدا بودند از این رو کار هنری خود را به عنوان یک عمل عبادی تلقی می کردند یعنی وظایف هنری هنرمندان جدا از مسائل اعتقادی نبود. در واقع از هنر به عنوان مکانیزمی برای ایجاد رفتار موثر دینی در نهاد مخاطب استفاده می کردند که این همان مهندسی فرهنگی است.

 وی با بیان اینکه هنر در قدیم، یک ابزار برای ابراز بوده است ابراز داشت: هنر فرآیندی بوده است که در آن هنرمند ضمن آنکه خود به یک بضاعت معنوی می رسیده است مخاطب را هم با خود همراه کرده و یک رفتار موثر دینی در او شکل می داد.

باوندیان خاطرنشان کرد: باید ببینیم امروز چگونه می توانیم از ظرفیت هنر استفاده کنیم نه برای اینکه صرفا کار فاخر هنری انجام دهیم بلکه برای اینکه از ظرفیت های هنر برای تقویت یک رفتار موثر دینی و معنوی و یا کمرنگ کردن و حذف یک رفتار ناموجه بهره گیریم.

عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد تأکید کرد: باید از ظرفیت های موثر تبلیغی هنر برای نهادینه سازی مفاهیم ارزشی تمدن اسلامی استفاده کرد.

هنر نقش تسریع کننده در برنامه ریزی های فرهنگی دارد

دبیر همایش نقش هنر در مهندسی فرهنگی گفت: مهندسی در حیطه فرهنگ به هنر به عنوان تسریع کننده فرآیند مهندسی، نقش بسزایی داده و به شدت بدان نیازمند است.

 

به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی، نخستین همایش نقش هنر در مهندسی فرهنگی با حضور پروفسور محسن فاطمی استاد دانشگاه های کلمبیا و هاروارد و جمعی از علما و فرهیختگان حوزه علمیه مشهد عصر امروز در دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.


مسعود زارعیان، دبیر همایش در آغاز این برنامه گفت: اگرچه در تاریخ معاصر ایران، هنرمندان یک به یک در راستای فرهنگ کشور تأثیر مستقیم نداشته اند اما مسیر هنر درست به مثابه یک واسطه تسریع کننده برای فرهنگ دینی و ملی ایران عمل کرده است.

وی افزود: در این میان مهندسی فرهنگی به عنوان امری مفهومی برای هر عنصر حرکتی فرهنگی، تدبیر و تمهیدی اندیشیده است؛ یعنی اگر مهندسی را، تنظیم روابط منطقی یک سیستم تلقی کنیم مهندسی در حیطه فرهنگ به مولفه ای به نام هنر به عنوان تسریع کننده فرآیند مهندسی، نقش بسزایی عطا کرده و به شدت بدان نیازمند است.

مدیرگروه مبلغان هنرمند دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی اظهار داشت: مسیر هنر در هر سرزمین جدای از اینکه بر دوش هنرمندان استوار است به فضایی کلی تر از مجموع هنرمندان نیز اطلاق می شود زیرا هنرمند خود، برآیند کهن الگوهای تاریخی، اجتماعی و سیاسی عصر خود به اضافه درونیات اکتسابی و ذاتی خویشتن است به همین دلیل کنار هم آمدن هنرمندان در یک جو تحت تأثیر، قطعا مفهومی پیچیده تر از امری فیزیکی و بلکه حرکتی در راستای فرهنگ سرزمین است که هم افق اندیشه های جمعی آن سرزمین حرکت می کند از این رو مهندسی این امر می تواند بار عظیمی از خود را بر شانه های هنر آن مرز و بوم بنا کند.

 

وی ادامه داد: در این میان نقش رسانه نیز ویژگی ها و مختصات خود را دارد که البته آن هم در تعامل با هنر، دچار اسم مشخص خود می شود و به مولفه ای اصیل بدل می گردد؛ یعنی اگر هنر نباشد عناصر فرهنگی در تعامل دیالکتیک یک فرمول مهندسی شده عملا عقیم می مانند در حالی که وجود هنری که در راستای اهداف مهندسی فرهنگی است، سیر تبادل و تغییر و شدن را در چنین فرآیند بزرگی میسر و مقدور می کند.

 

 گفتنی است نخستین همایش نقش هنر در فرآیند مهندسی فرهنگی باتوجه به تأکیدات مکرر رهبر معظم انقلاب در این زمینه هفدهم تیرماه از سوی گروه مبلغان هنرمند دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی در محل تالار اجتماعات این مرکز برگزار شد.

.
تاريخ: ۱۳۸۹/۴/۱۷

کلیه حقوق سایت متعلق به هنر متعالی می باشد.
کپی برداری از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است.